Katowice (; ; ) er en større by i den historiske region Øvre Schlesien i det sydlige Polen ved floderne Kłodnica og Rawa.
Katowice er hovedstad i voivodskabet śląskie () fra 1999 og var tidligere hovedstad for Katowice voivodskab. Den er hovedby i det Øvreschlesiske industriområde og storbyområdet Katowice. Katowice by har indbyggere med i alt 4.676.983 indbyggere i storbyområdet.
Historie thumb|left|Fragment af manuskriptet til dokumentet med den ældste omtale af bosættelsen Katowice Området omkring Katowice har været beboet af etniske schlesiere fra de første århundreder efter vor tidsregning. Det regeredes først af den polsk/schlesiske Piast-slægten, men kom senere under habsburgernes herredømme. Den ældste omtale af Katowice kommer fra 1598 fra dokumenterne fra den polske præst Kazimierski. I de foregående århundreder blev landsbyerne Dąb, Bogucice, Załęże og Podlesie (nu distrikter i Katowice) nævnt. Der var også en bosættelse her Kuźnica Bogucka.
Byen blomstrede på grund af store mineral- og kulforekomster i de nærliggende bjerge. Byens voldsomme vækst afhang af kulminedrift og stålindustri, som voksede meget i omfang under den industrielle revolution. I den senere tid er der på grund af økonomiske reformer sket et skifte væk fra tung industri og mod små og mellemstore virksomheder. Landsbyen udviklede sig markant i det 19. århundrede efter at have fået jernbaneforbindelser med Wrocław, Kraków, Warszawa, Wien og Berlin.Krzysztof Soida, Dzieje katowickiego okręgu kolejowego, Śląska Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych, Katowice, 1997, s. 17-18 Katowice fik bystatus i 1865 i en periode, hvor området styredes af Preussen. Den beboedes hovedsagelig af tyskere, polakker (inklusive schlesere) og jøder og blev en del af den Anden polske republik som følge af det Schlesiske oprør, der fandt sted i hele regionen mellem 1918 og 1921. Landet deltes bagefter af en allieret kommission, der overførte byen til den polske side og med omfattende selvbestemmelsesret.
I perioden 1953-1956 var byens navn ændret til Stalinogród – "Stalin By" af det polske kommunistparti.
Alvorlige økologiske skader på miljøet optrådte i tiden efter 2. verdenskrig, men nylige ændringer i bestemmelser og procedurer har udbedret en hel del af disse skader.
Bydele thumb|Katowices bydele I. City 1. Śródmieście 2. Koszutka 3. Bogucice 4. Osiedle Paderewskiego - Muchowiec II. Nordbyen 5. Załęże 6. Osiedle Witosa 7. Osiedle Tysiąclecia 8. Dąb 9. Wełnowiec - Józefowiec III. Vestbyen 10. Ligota - Panewniki 11. Brynów - Osiedle Zgrzebnioka 12. Brynów - Załęska Hałda IV. Østbyen 13. Zawodzie 14. Dąbrówka Mała 15. Szopienice - Burowiec 16. Janów - Nikiszowiec 17. Giszowiec V. Sydbyen 18. Murcki 19. Piotrowice - Ochojec 20. Zarzecze 21. Kostuchna 22. Podlesie
Kultur og fritid thumb|Schlesiens Teater thumb|Schlesiske Bibliotek (Biblioteka Śląska) Teatre Schlesiens teater (Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego) Teateret Ateneum (Teatr Ateneum) Teateret Korez (Teatr Korez) Teateret Cogitatur (Teatr Cogitatur) Teater-biografen Rialto (Kinoteatr Rialto)
Musik Schlesiens Filharmonikere (Filharmonia Śląska) (Estrada Śląska) Scena GuGalander Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia
Biografer IMAX Cinema City – Punkt rozrywki 44 Cinema City – Schlesien Stad Centrual Helios Cinema Center (Centrum Filmowe Helios) Cosmos Cinema (Kino Kosmos) Światowid Cinema (Kino Światowid) Teater-biografen Rialto (Kinoteatr Rialto)
Museer thumb|Schlesiens museum Schlesiens museum (Muzeum Śląskie) Katowices historiske museum (Muzeum Historii Katowic) Muzeum Archidiecezjalne Muzeum Misyjne OO. Franciszkanów Muzeum Biograficzne P. Stellera Muzeum Prawa i Prawników Polskich Muzeum Najmniejszych Książek Świata Zygmunta Szkocnego Izba Śląska Centrum Scenografii Polskiej Śląskie Centrum Dziedzictwa Kulturowego
Medier TVP 3 Katowice TVN24 – afdeling Katowice (TVN24 – oddział Katowice) Radio Katowice Radio Flash Radio Roxy FM Radio Planeta Dziennik Zachodni Gazeta Wyborcza – afdeling Katowice Fakt (gazeta) – oddział Katowice Echo Miasta Metro (gazeta) Katowice Nowy Przegląd Katowicki thumb|Katowice, Spodek
Festivaler og tilbagevendende begivenheder Rawa Blues Festiwal – Spodek Metalmania – Spodek Mayday – Spodek Międzynarodowy Konkurs Dyrygentów im. G. Fitelberga Międzynarodowy Festiwal Orkiestr Wojskowych Międzynarodowa Wystawa Grafiki "Intergrafia" Ogólnopolski Festiwal Sztuki Reżyserskiej "Interpretacje" Ars Cameralis Silesiae Superioris (Górnośląski Festiwal Sztuki Kameralnej)
Gallerier Galeria Sztuki Współczesnej BWA Al. Korfantego 6 Galeria Sztuki Współczesnej Parnas ul. Kochanowskiego 10 Galeria Sztuki Atelier 2 ul. Batorego 2 Galeria Związku Polskich Artystów Plastyków ul. Dworcowa 13 Galeria Architektury SARP ul. Dyrekcyjna 9 Galeria Art-Deco pl. Andrzeja 4 Galeria Fra Angelico ul. Jordana 39 Galeria Akwarela ul. Mikołowska 26 Galeria Marmurowa ul. Mikołowska 26 Galeria Piętro Wyżej Galeria Sektor I Galeria Szyb Wilson
Parker og torve mv.
Schlesiske Centralpark – Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku Tadeusz Kościuszko Park (Park im. Tadeusza Kościuszki) Zadole Park (Ligota - Panewniki) Bolina Park (Janów - Nikiszowiec) Janina-Barbara Park (Giszowiec) Olympiadedeltagernes park (Park Olimpijczyków) (Szopienice) Katowices skovpark (Katowicki Park Leśny) Murckowska Valley (Murcki) Ośrodek Wodno-Rekreacyjny Kleofas (Osiedle Tysiąclecia) Dalen med de tre søer (Dolina Trzech Stawów) (Osiedle Paderewskiego - Muchowiec) Søer: Borki, Morawa and Hubertus (Szopienice) Wolność Plads (Plac Wolności) (Śródmieście) Andrzej Plads (Plac Andrzeja) (Śródmieście) Miarka Plads (Plac Miarki) (Śródmieście) Europarådets Plads (Plac Rady Europy) ((Osiedle Paderewskiego - Muchowiec) Alfred Plads (Plac Alfreda) (Wełnowiec) A. Budniok Plads (Plac A. Brudnioka) (Koszutka) J. Londzin Plads (Plac J. Londzina) (Załęże) A. Hlond Plads (Plac A. Hlonda) (Śródmieście)
Turisme thumb|Det Schlesiske oprørsmonument til højre, med Spodek i baggrunden thumb|Katowice Katedralen Katowices centrum har mange bygninger i Art Nouveau-stil (Secesja), mens dens forstæder er domineret af boligblokke i den østeuropæiske, kommunistiske byggestil. Katowice Rynek – er byens gamle centrum og markedsplads. Desværre blev mange gamle bygninger nedrevet i 1950'erne for at gøre plads for nye bygninger i kommuniststisk stil. Disses design anses i dag for at være grimt, og der er planer om at nedrive dem og bygge et nyt centrum. Adskillige gader omkring Rynek og også selve Rynek er nu lukket for trafik og ændret til indkøbsområder og gågader. Katowice Katedralen Katowices rondo – er det store bytorv med rundkørsel som er under anlæggelse. Det Schlesiske Oprørsmonument (polsk: Pomnik Powstańców Śląskich), som står tæt ved rondoen, er et stort monument til minde om det schlesiske oprør i begyndelsen af 1920'erne. Spodek er en stor sportsarena/koncerthal, hvis navn betyder 'tallerkenen'. Navnet har den fået fra dens bemærkelsesværdige form, der minder om en UFO - flyvende tallerken. Dworzec Główny Katowice – Katowices hovedbanegård er en stor, markant bygning fra tiden efter 2. verdenskrig, beliggende nær rynek. Der er planer om at nedrive den og genopbygge den i ny stil efter at rekonstruktionen af rondo og rynek er gennemført.
Uddannelse thumb|Musikakademi thumb|Altus skyskraberen, den nyeste skyskraber i Katowice.
University of Silesia (Uniwersytet Śląski w Katowicach) Katowice Academy of Economics (Akademia Ekonomiczna w Katowicach) Katowice Academy of Music (Akademia Muzyczna w Katowicach) Katowice Academy of Sports (Akademia WF w Katowicach) Silesian Medical Academy (Śląska Akademia Medyczna) Katowice Academy of Arts (Akademia Sztuk Pięknych w Katowicach) Cracow Academy of Arts (Akademia Sztuk Pięknych w Krakowie) – filia Silesian Technical University – Faculty of Materials Science and Metallurgy and Faculty of Transport Polish Academy of Sciences (Polska Akademia Nauk), oddział Śląska Wyższa Szkoła Informatyki w Katowicach Śląska Wyższa Szkoła Zarządzania w Katowicach Górnośląska Wyższa Szkoła Handlowa w Katowicach Wyższa Szkoła Bankowości i Finansów w Katowicach Wyższa Szkoła Humanistyczna w Katowicach Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi – wydział Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie, Instytut Pedagogiki Wyższa Szkoła Techniczna w Katowicach Wyższa Szkoła Technologii Informatycznych w Katowicach Wyższa Szkoła Umiejętności Społecznych w Poznaniu – wydział Wyższa Szkoła Zarządzania Marketingowego i Języków Obcych w Katowicach Wyższa Szkoła Zarządzania Ochroną Pracy w Katowicach Wyższe Seminarium Duchowne oo. Franciszkanów w Katowicach Prywatne Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Bielsku-Białej – wydział Prywatne Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych w Katowicach
Desuden findes: omkring 80 skoler for videregående uddannelser omkring 35 gymnasier omkring 55 folkeskoler omkring 50 biblioteker, inklusive det Schlesiske Bibliotek
Sport GKS Katowice – fodbold (herrer), (vinder af Polens pokalturnering: 1986, 1991, 1993; Polens Supercup: 1991, 1995; 1. division i sæsonerne 2003/2004 og 2004/2005 ). Ishockeymesterskab :1958,1960,1962 Gòrnik Katowice / GKS 1965,1968,1970. AZS AWF Katowice – håndbold (kvinder): Holdet fik en sidsteplads i den polske 1. division i sæsonen 2003/2004 og spillede i 2. division i 2004/2005. KS Rozwój Katowice – fodboldklub MK Katowice – fodboldklub Kolejarz Katowice – fodboldklub Podlesianka Katowice – fodboldklub AZS US Katowice – forskellige sportsgrene Naprzód Janów Katowice – hockeyklub HKS Szopienice – forskellige sportsgrene Hétman Katowice – fodboldklub Hétman Szopienice – skakklub MAKS Murcki Katowice – ishockey- og basketballklub Sparta Katowice – różne dyscypliny HC GKS Katowice – hockeyklub AWF Mickiewicz Katowice – basketballklub
Katowice var en af værtsbyerne i Europamesterskabet i basketball 1999 for kvinder, Europamesterskabet i basketball 2009 for mænd, Europamesterskabet i volleyball 2009 for kvinder, Europamesterskabet i basketball 2011 for kvinder, Verdensmesterskab i volleyball 2014 for mænd, Europamesterskabet i håndbold 2016 for mænd og Europamesterskabet i volleyball 2017 for mænd.
Personer fra Katowice thumb|A4 motorvejen ved Katowice Hans Bellmer, surrealistisk fotograf Henryk M. Broder, journalist Maria Goeppert-Mayer Kurt Goldstein, neurolog Jerzy Kukuczka Kazimierz Kutz Franz Leopold Neumann Hans Sachs Alexander Ulfig
Se også Katowice International Airport (Międzynarodowy Port Lotniczy Katowice-Pyrzowice) Borgmestre i Katowice (Prezydenci Katowic)
Referencer
Eksterne henvisninger
Kategori:Byer i voivodskabet Schlesien Kategori:Byer i Polen Kategori:Tidligere tyske byer