Mandel er frukta av mandeltreet (Prunus amygdalus) i rosefamilien. Mandel er eigentleg ei steinfrukt, men blir gjerne rekna som ei nøtt. Mandlar er ein viktig ingrediens i fleire typar mat, som marsipan, bakverk som kransekake og omforma til mandelmjølk og mandelolje. Sistnemnde har fleire bruksområde.
mini|venstre|Mandeltre i Spania
Mandeltreet stammar opphavleg frå Sentral-Asia, men veks no både dyrka og forvilla i dei fleste middelhavslanda.
Det har enkle blomar som typisk kjem før blada og er kvite eller rosa (søtmandel). Fruktkjøtet er seigt og lêraktig, lòdent og med ein gul stein som inneheld éin eller to mandlar (sistnmende er kjend som «filipine»). I Sør-Europa gjev eit tre ca. 25 kg frukt om året. Viltveksande tre (P. amygdalus var. amara) kan ha frø som smakar bittert, bittermandel. Dette kan brukast til å laga bittermandelvatn.
Galleri
Sjå òg Mandelolje Mandelmjølk Marsipan
Kjelder
«Mandel: botanikk» (17. januar 2014), Store norske leksikon. Fri artikkel henta 19. januar 2014.
Bakgrunnsstoff
Kategori:Kirsebærslekta Kategori:Tre Kategori:Steinfrukter Kategori:Nytteplanter frå Europa Kategori:Nytteplanter frå Asia