Espeletia er ei planteslekt i korgplantefamilien som høyrer heime i Colombia, Ecuador og Venezuela. Slekta omfattar 140 aksepterte artar per 2024. Medlemmene i slekta er vanlegvis kjende som frailejones.

Skildring mini|høgre|Hjelmkolibriar er knytt til habitat med Espeletia-plantar.Her kvitskjegghjelmkolibri (Oxypogon lindenii) på ein frailejón Disse plantane har ein tjukk stamme, vanlegvis enkeltståande, med saftige og tett hårdekte blad som er ordna i ein tett spiral, og dannar ein rosett på toppen av stilken. Dei døde blada langs stilken fell ikkje av, men blir der og vernar stilken. Denne serien av fysiologiske tilpassingar kjem dei ekstreme klimatiske forholda av i dei høge Andesfjella (kulde, høg UV-stråling, dagleg sesongvariasjon og fysiologisk vassmangel). Dei speler ei viktig rolle i páramo-økosystem ved å fange vatn frå kondens av skodde, halde det og binde det til jorda gjennom kapillaritet. Frailejones har ein grunnleggjande eigenskap: dei veks éin centimeter kvart år.

Desse artane utgjer ein viktig del av økologien og biologisk mangfald i páramo i Colombia og Venezuela. I Ecuador finst Espeletia pycnophylla med utbreiing i nord mot Colombia, i provinsane Carchi og Sucumbíos. Det er òg funne ein isolert populasjon av E. pycnophylla i sentrum av landet, i Llanganates nasjonalpark i Tungurahuaprovinsen, og gjer ut for dagens kjente sørgrense for slekta. E. pycnophylla er per 2023 truleg den einaste kjente arten i denne slekta sør for ekvator.

Saman med andre artar, som dei i slektene Puya og Blechnum, dannar frailejones det gigantiske rosettfyllte landskapet i paramoen.

Ei konvergerande tilpassing av økosystem som liknar páramo med gigantiske rosettar, finst i det afro-alpine beltet, men med planteartar frå slekter som Dendrosenecio og Lobelia i staden for Espeletia.

Espeletia grandiflora blir vist på den colombianske 100-pesomynten frå 2012.

Biletgalleri

Kjelder

Denne artikkelen er omsett frå «Espeletia» frå , den 16. september 2024

Referansar

Bakgrunnsstoff

Kategori:Korgplantefamilien Kategori:Planteslekter