Sabotage er det sjette studioalbumet til det engelske heavy metal-bandet Black Sabbath, gjeve ut 28. juli 1975. Albumet vart spelt inn medan bandet låg i rettsstrid med den tidlegare manageren Patrick Meehan. Stresset frå dei vedvarande juridiske problema trengde inn i innspelingsarbeidet og gav albumet namn. Gitaristen Tony Iommi og Mike Butcher produserte det saman. «Am I Going Insane (Radio)» vart gjeven ut som singel 13. februar 1976.

Som ei vidareføring av eksperimenteringa på dei to førre albuma blandar Sabotage den vanlege tyngda til bandet med eksperimentelle innslag, mellom anna akustisk gitar og kor.

Til liks med forgjengaren Sabbath Bloody Sabbath fekk albumet først gode meldingar og kommersiell suksess. Det vart likevel den første utgjevinga til bandet som ikkje fekk platinastatus i USA. Som dei førre albuma vert det framleis hylla som ein klassikar i diskografien til bandet.

Bakgrunn Black Sabbath byrja arbeidet med det sjette albumet i februar 1975, igjen i England og i Morgan Studios i Willesden i London. Dei valde tittelen Sabotage fordi den tidlegare leiinga saksøkte bandet, og dei kjende at dei vart saboterte heile vegen og angripne frå alle kantar, ifølgje Iommi. Trommeslagaren Bill Ward sa at dette truleg var det einaste albumet som nokon gong var laga med advokatar i studioet. Iommi meinte rettsproblema gav albumet den sinte og tyngre lyden.

Bassisten Geezer Butler forklarte til Dan Epstein i 2001 at bandet kring Sabbath Bloody Sabbath oppdaga at leiinga og plateselskapet lurte dei. Når dei ikkje var på scena eller i studioet, sat dei difor på advokatkontor for å kome seg ut av kontraktane. Medan dei prøvde å spele inn, måtte dei signere fråsegner og andre dokument. Dei kalla albumet Sabotage fordi dei meinte heile prosessen vart sabotert av folk som utnytta dei. I sjølvbiografien I Am Ozzy stadfestar Ozzy Osbourne at stemningar vart leverte til dei ved miksepulten. I omslagsteksten til konsertalbumet Reunion frå 1998 hevda Butler at bandet gjekk gjennom ti månader med rettssaker. Musikken vart uviktig for han; berre det å skrive ein song var ei lette.

Innspeling Iommi forklarte at bandet kunne ha halde fram med stadig meir tekniske arrangement, orkester og anna, men ikkje ønskte det. Dei tok eit oppgjer med seg sjølve og ville lage eit rockealbum; han meinte Sabbath Bloody Sabbath eigentleg ikkje var eit rockealbum.Rosen 1996, s. 80. Ifølgje How Black Was Our Sabbath heldt innspelingane vanlegvis fram til langt på natt. Tony Iommi arbeidde hardt med produksjonen saman med Mike Butcher og brukte mykje tid på gitarlydane. Bill eksperimenterte òg med trommene og likte særleg effekten av cymbalar spela baklengs. Osbourne vart frustrert over kor lang tid albuma tok og skreiv i sjølvbiografien at Sabotage tok om lag fire tusen år.

Ifølgje Iommi var innspelingane åstad for ei legendarisk jamøkt mellom Black Sabbath og Led Zeppelin. Minnebiletet hans kan likevel vere feil, ettersom kjelder viser at Zeppelin var på turné i USA medan Sabotage vart spelt inn. Ward var òg usikker på tidspunktet. Han visste ikkje eingong kva album dei arbeidde med, men mintest at ein av favorittsongane til John Bonham var «Supernaut», så då dei kom i studioet, ville Bonham jamme på han. Jamøkta fann truleg stad under innspelinga av det førre albumet, Sabbath Bloody Sabbath.

Komposisjon Sabotage blandar tunge og kraftfulle songar med eksperimentelle stykke som «Supertzar» og «Am I Going Insane (Radio)». Mojo skreiv i 2013 at opningssporet «Hole in the Sky» og den knusande «Symptom of the Universe» viste at krafta til Sabbath var uskadd trass i problema, på det mange reknar som ei av dei beste utgjevingane deira. I artikkelen «Thrash Metal – An Introduction» i University Times Magazine nemner Vladimir Rakhmanin «Symptom of the Universe» som eit av dei tidlegaste døma på thrash metal, ein heavy metal-undersjanger som voks fram tidleg i 1980-åra. Iommi skildrar dynamikken i songen i Iron Man: Han byrjar med eit akustisk parti og går så over i noko raskare for å skape dynamikk, med mange endringar og ei jamøkt på slutten. Det siste partiet voks fram frå ein improvisasjon i studioet, vart laga spontant på éin dag og vart deretter lagt inn i songen. English Chamber Choir vart henta inn til «Supertzar». Då Osbourne kom og såg koret, trudde han at han var i feil studio og gjekk att. «(Radio)» i tittelen på den popprega «Am I Going Insane (Radio)» fekk somme til å tru at songen var ei radioforkorting eller radioutgåve. Dette er likevel den einaste versjonen; «radio-rental» er slang for «mental».

Den korte instrumentalen «Don't Start (Too Late)» er eit akustisk gitarutstillingsstykke for Iommi. Tittelen viser til bandoperatøren David Harris, som ofte fortvila over at Sabbath byrja å spele før han var klar til å ta opp.

«The Writ» er ein av få Black Sabbath-songar med tekst av Osbourne, som vanlegvis støtta seg på Butler. Songen kom frå frustrasjonen Osbourne kjende då den tidlegare manageren Patrick Meehan saksøkte bandet etter å ha fått sparken. Han går hardt til åtak på musikkbransjen og særleg Meehan, mellom anna med spørsmålet «Are you Satan? Are you man?». Osbourne skriv at han laga det meste av teksten sjølv, og at det kjendes litt som å gå til psykolog; alt sinnet mot Meehan strøymde ut. Bandet byrja i denne perioden å spørje om det var noko poeng i å spele inn album og turnere utan stans berre for å betale advokatane. Ifølgje Ward er «The Writ» og «Megalomania» tematisk fletta saman fordi begge handlar om spenningane frå rettsproblema.

Det skjulte sporet «Blow on a Jug» på slutten av «The Writ» vart framført av Osbourne og Ward medan dei leika seg ved pianoet mellom innspelingane. Songen vart teken opp utan at dei visste det. Den 31 sekund lange sketsjen var ei parodisk hylling av Mungo Jerry, som brukte krukker i framføringane sine. Ward kalla han ei fyllevise som han og Ozzy song saman i ein varebil eller på eit fly: Ward spelte piano medan Ozzy bles i ei brun siderkrukke som om ho var ein tuba.

Omslag Framsideomslaget har fått blanda reaksjonar og vert av somme rekna som eitt av dei verste omslaga i rockehistoria. Graham Wright, trommeteknikaren til Bill Ward og dessutan grafisk kunstnar, laga konseptet med det omvende speglet.Omslagsteksten til Sabotage – 2009 Remastered Edition. Bandet trudde dei møtte til ei prøvefotografering, noko som forklarer kleda. Ward sa at dei ikkje hadde drøfta kva dei skulle ha på seg, og at bandet sidan har måtta tole ein straum av kleskommentarar og vitsar. Ward hadde faktisk på seg den raude strømpebuksa til kona. Wright fortel i How Black Was Our Sabbath at kvart bandmedlem etter planen skulle vere kledd i svart og hadde fått beskjed om å ta med sceneklede til prøvefotografia. Då dei kom, hadde designarane ikkje lagt fram svarte kostyme, og det opphavlege konseptet var forkasta. Designarane heldt fram og sa at dei seinare skulle leggje bileta over kvarandre og at resultatet ville verte flott. Alt gjekk uvanleg raskt, og resultatet var langt frå planen. Ironisk nok vart omslaget som skulle vise sabotasje, sjølv sabotert; då bandet såg det, var det for seint å endre.

Utgjeving Sabotage kom ut i USA 28. juli 1975 og i Storbritannia i september 1975. Der nådde det sjuandeplassen. I USA nådde det 28. plassen på Billboard 200. BPI sertifiserte albumet til sølv i Storbritannia 1. desember 1975 etter 60 000 selde einingar. Det fekk gull i USA 16. juni 1997, men var den første utgjevinga til bandet som ikkje fekk platinastatus der.

Bandet turnerte i USA i 1975 og vart filma til den velrenommerte serien Don Kirshner's Rock Concert i Santa Monica Civic Auditorium. Sabbath spela «Killing Yourself to Live», «Hole in the Sky», «Snowblind», «War Pigs» og «Paranoid». Under gitarsoloen til Iommi i «Snowblind» vart plastsnøfnugg sleppte ned over publikum og bandet, eit scenetriks dei brukte i denne perioden. How Black Was Our Sabbath skildrar eit publikum av berre eit par tusen, sjølv om det verka som heile Los Angeles hadde høyrt om konserten. Fordi bandet brukte stadig meir orkester og nye studiolydar, vart dette den første turneen deira med ein fast tangentspelar på scena, Gerald «Jezz» Woodroffe. Black Sabbath turnerte med Kiss som oppvarming, men måtte avkorte turneen i november 1975 då Osbourne vart skadd i ei motorsykkelulukke.

Mottaking + Profesjonelle meldingar Publikasjon Vurdering Metacritic 92/100 (Super Deluxe) AllMusic 4,5/5 Classic Rock 4,5/5 Encyclopedia of Popular Music 3/5 The Great Rock Discography 7/10 Rolling Stone positiv The Rolling Stone Album Guide 4/5 Sputnikmusic 4,7/5 MusicHound Rock 3/5 Spin Alternative Record Guide 9/10

For andre gong fekk eit Black Sabbath-album gode meldingar alt då det kom. Rolling Stone skreiv at Sabotage ikkje berre var den beste plata deira sidan Paranoid, men kanskje den beste nokon gong. Seinare meldingar var òg gode. Greg Prato i AllMusic kalla Sabotage den siste av dei legendariske første seks utgjevingane, men meinte den magiske kjemien som gjorde Paranoid og Vol. 4 så særmerkte, byrja å gå i oppløysing. Gitaristen Yngwie Malmsteen fortalde Nick Bowcott i Guitar Player i 2008 at riffet til «Symptom of the Universe» var det første Tony Iommi-riffet han høyrde, og at bruken av den forminska kvinten kunne ha fått Iommi brend på bålet nokre hundreår tidlegare. I 2017 sette Rolling Stone albumet på 32. plass på lista over dei 100 beste metalalbuma gjennom tidene.

I 1991 plasserte Chuck Eddy Sabotage som nummer 20 i boka si om dei 500 beste heavy metal-albuma og kalla det det beste og mest eksentriske albumet til bandet. Han skildra merkelege cut-up-pastisjar inni endå merkelegare cut-up-pastisjar, med band attende til The Firesign Theatre og William Burroughs og framover mot Operation: Mindcrime (1988) av Queensrÿche. Korte soloar, messande røyster, vonde latterar, sju sekund frå ei gammal jugband-78-plate og gryntande refreng hoppar fram utan varsel. Som i ein god hiphopmiks desorienterer og overraskar kvar lyd, men passar likevel så godt at han ikkje kunne vore ein annan stad. Rob Michaels i Spin Alternative Record Guide meinte bruken av strykarar og av studiotriks viste ei modning frå Sabbath Bloody Sabbath og gav den mest samanhengande innspelinga til gruppa.

Innhald

Super Deluxe-utgåva frå 2021

Merknader Plate to og tre inneheld eit konsertopptak frå Convention Hall i Asbury Park i New Jersey 5. august 1975. Spor 2, 4 og 6 på plate to hadde tidlegare kome på konsertalbumet Past Lives frå 2002. Dei andre spora på plate to og alle på plate tre hadde ikkje vore gjevne ut. Heile opptaket hadde likevel vore tilgjengeleg på piratutgjevingar i mange år. Plate fire har ei forkorta singelutgåve av «Am I Going Insane (Radio)», følgd av B-sida «Hole in the Sky», med eit omslag som etterliknar den svært sjeldne japanske singelutgjevinga.

Medverkande Black Sabbath Ozzy Osbourne – hovudvokal Tony Iommi – gitarar, piano, synthesizer, orgel og harpe Geezer Butler – bass Bill Ward – trommer og perkusjon; piano og bakgrunns-/scatvokal på «Blow on a Jug»

Andre medverkande Will Malone – arrangement for English Chamber Choir (spor 6) Black Sabbath – medprodusent Mike Butcher – medprodusent og lydteknikar Robin Black – lydteknikar David Harris – bandoperatør og sabotør

Salslister Liste (1975) Høgaste plassering

Liste (2021) Høgaste plassering Australia (ARIA) 124

Liste (2025) Høgaste plassering Kroatisk internasjonal albumliste (HDU) 30 Ungarsk fysisk albumliste (MAHASZ) 40

Salstrofé

Kjelder

Denne artikkelen bygger på «Sabotage (Black Sabbath album)» frå , den 6. september 2026.

Bibliografi

Bakgrunnsstoff Sabotage på Discogs

Kategori:Musikkalbum frå 1975 Kategori:Album spelte inn i Morgan Sound Studios Kategori:Black Sabbath-album Kategori:Vertigo Records-album Kategori:Warner Bros. Records-album