Finlands sosialdemokratiske parti (, , SDP) er eit sosialdemokratisk politisk parti i Finland. Partiet er det tredje største i riksdagen med 43 sete.

Partiet hevdar å ha opp mot 30 000 medlemmar.

Historie Partiet vart skipa i 1899 i Åbo som Finlands Arbeidarparti (, ). Partiet fekk det noverande namnet sitt i 1903. Viktige sakar for partiet på tidleg 1900-talet var ålmenn røysterett og styrking av nasjonalforsamlinga, ytringsfridom, 8-timar arbeidsdag, brennevinsforbod, gratis utdanning, helsehjelp og fri retthjelp.

På partikongressen i 1903 vedtok partiet det såkalla Forssaprogrammet, eit program med mange fleire krav enn dei tidlegare programma til partiet. Blant desse var krav om direktedemokrati og skilje av kyrkje og stat i tillegg til krava som stod i programmet frå 1899.

venstre|mini|SDP sin partikongress i 1906.

Ved valet til landdagen i 1906 vart partiet størst i landet, og fekk reint fleirtal i landdagen 1916.

I 1917 braut det ut revolusjon i Russland, og sosialdemokratane i landdagen vart inspirerte av hendingane. Dei vedtok ei lov som gav landdagen makta som før då var hjå tsaren i Russland, noko som skulle gjera Finland til eit sjølvstendig land. Dette førte til at den russiske regjeringa oppløyste landdagen med støtte frå dei finske borgarlege partia. Stor motstand frå både regimet i Russland og dei finske borgarlege partia fekk partiet til å gjera opprør og hermed starta den finske borgarkrigen.

Etter borgarkrigen, i 1919, fekk partiet ei ny og meir moderat leiing. Venstresida i partiet braut ut og skipa i 1920.

mini|Sanna Marin vart partileiar i 2020, og sat som statsminister frå 2019 fram til valet i 2023. Etter valet i 2019 vart partiet størst i riksdagen, og danna ny regjering etter forhandlingar med senterpartiet, gröna förbundet, venstreforbundet og det svenske folkepartiet 6. juni 2019. Antti Rinne vart då statsminister heilt fram til han måtte gå av på grunn av ein stor poststreik i landet. 10. desember 2019 tok visestatsminister Sanna Marin over, som då vart den yngste statsleiaren i verda.

Etter valet i 2023 gjekk partiet opp i oppslutning, men samarbeidspartia fekk ikkje nok mandatar til at regjeringa fekk fleirtal. Dette førte til at statsminister Sanna Marin gjekk av som både statsminister, partileiar og seinare riksdagrepresentant. I dette valet vart partiet det tredje største i riksdagen med 43 mandat og 19,9% oppslutning.

I 2026 hadde partiet i fylgje sin eigen nettstad opp mot 30 000 medlemmar.

Kjelder

Bakgrunnsstoff

Kategori:Sentrum-venstre-parti Kategori:Finske politiske parti Kategori:Skipingar i 1899 Kategori:Sosialdemokratiske parti Kategori:Europaparlamentet